Vilhelmina Mina Karadžić – slikarka, književnica i naslednica reformatora srpskog jezika
Sedmo dete Vuka Stefanovića Karadžića i Ane Marije Kraus bila je Vilhelmina Mina Karadžić rođena na Petrovdan, 12. jula 1828. godine u Beču. Iako su imali trinaestoro dece, detinjstvo i ranu mladost preživali samo samo Vilhelmina i osam godina mlađi brat Dimitrije. Mina je bila veoma lepa, talentovana i pametna, te nije bila samo očeva ljubimica, nego i ljubimica očevih prijatelja i saradnika iz književnog sveta.
Vilhelminin otac, Vuk Stefanović Karadžić, ceo svoj život se trudio da joj pomogne u razvijanju svojih talenata. Još sa šest godina počinje sa školovanjem kod kuće, učeći da čita i piše prevashodno na nemačkom jeziku, dok je srpski jezik naučila tek sa petnaest godina. Mina je, iako bez redovnog obrazovanja, pohađala časove klavira i slikanja. Istinski je želela da postane slikarka u čemu je otac podržavao, te joj je pomogao da uči od poznatih umetnika i tako napreduje u slikarstvu. Međutim, kada je odbijena za rusku stipendiju koja bi joj omogućila slikarsko napredovanje u Francuskoj i Italiji, Vilhelmina se sve više okreće ka književnosti. Iako je ceo svoj život sebe nazivala slikarkom, ostao je njen neizbrisiv trag i u književnosti. Zahvaljujući njenom besprekornom je poznavanju nemačkog, a kasnije i srpskog jezika, uspešno je prevodila sav očev rad i na taj način mu dosta pomagala. Pored toga, Vilhelmina je odlično znala i francuski, italijanski i ruski jezik, što je bilo od velike pomoći Vuku, stoga je uspešno vodila prepiske sa najuticajnijim ličnostima Evrope tog perioda. Pratila je oca na mnogobrojna putovanja, gde je uređivala rukopise, prepisivala tekstove i vodila njegove administativne poslove. Godine 1854. Vilhelmina prevodi sa srpskog jezika na nemački Vukovu zbirku narodnih pesama “Srpske narodne pripovjetke”, odnosno “Volksmärchen der Serben” koja je objavljena u Berlinu. Pored narodnih priča, u zbirci se našlo i preko 1200 srpskih poslovica koje je takođe veoma uspešno prevela upravo Vilhelmina Karadžić. Iza nje su ostali i stihovi sa autentičnim potpisom, među kojima je i pesma Das Herz (Srce), odnosno pesma od 39 stihova u pet strofa koju je 1856. godine poklonila svom vereniku Aleksi Vukomanoviću.
Kada je u pitanju slikarstvo, ostavila je preko pedeset radova, među kojima su ulja na platnu i crteži, a veliku inspiraciju pronalazila u značajnim istorijskim ličnostima srpske istorije, ali i među očevim bliskim saradnicima i poznanicima. U njenim slikarskim delima nalaze se likovi Marka Kraljevića, njenog oca Vuka Karadžića, Milice Stojadinović Srpkinje, Sime Milutinovića, ali i portret austrijskog pesnika Ludviga Augusta Frankla. Takođe, sačuvan je i njen autoportret i portret brata Dimitrija. Nakon očeve smrti 1864. godine, Mina se posvetila sređjivanju Vukovih spisa i zaostavština, te njihovom objavljivanju u Beogradu, Beču i Petrogradu. Dvadesetak godina kasnije, nakon dugih pregovora, Mina je ustupila pravo na izdavanje dela Vuka Karadžića Ministarstvu prosvete Srbije u zamenu za doživotnu rentu. Do kraja svog života nastavila je sa radom na širenju očeve zaostavštine, uspostavljajući široku mrežu saradnika i gradova u kojima se koristio upravo rad Vuka Karadžića.
Izvori:
https://nationalgeographic.rs/istorija-i-kultura/umetnost/a24248/muzej-vuka-i-dositeja.html
http://knjizenstvo.etf.bg.ac.rs/sr/autorke/vilhelmina-mina-karadzic-vukomanovic
